Nga Briseida Mema dhe Emmy Varley (AFP)

Nga krishterimi tek islami me sakrifica kafshësh dhe rite pagane, shqiptarët i kanë të mbuluara praktikat e tyre shpirtërore kur vjen puna tek përballimi i një krize.

Në kishën e shtrirë në majë të malit në Laç, ateistët, myslimanët dhe të krishterët po vërshojnë të gjithë për të kërkuar lehtësim – ndoshta edhe një mrekulli – për të mbijetuar nga pandemia e koronavirusit, por edhe sëmundje të tjera.

Kisha françeskane, e cila kundron qytetin e Laçit në veriperëndim, ka tërhequr pelegrinë për shekuj me radhë në një vend ku kufijtë midis besimeve janë porozë.

Por këto ditë, në këtë kishë kanë ardhur më shumë se kurrë njerëz. Wshtë një vend i shenjtë ku Zoti është “i njëjt” për të gjithë, sipas Afërdita Onuzit, një antropologe në Universitetin e Tiranës.

“Ata vijnë këtu për të lehtësuar veten nga frika e së panjohurës dhe ndjenja e pafuqisë përballë pandemisë që duket se nuk kursen askënd,” i tha ajo AFP.

“Të gjithë besojnë në një mrekulli që mund të ndryshojë jetën e tyre.”

Shumë vizitorë ndezin qirinj, lënë rrobat e një fëmije të sëmurë me shpresën e një kure ose vendosin fotot e të dashurve të tyre për t’i sjellë atyre fat në jetë.

Të gjithë duan zgjidhje për sëmundjet e tyre “dhe për të hequr qafe frikën e tyre përballë pandemisë”, tha prifti i kishës Françeskane Mirash Ivanaj.

Edhe ata që janë rekuperuar nga Covid-19 vijnë “për të gjetur shërimin shpirtëror dhe për t’u ndjerë më të fortë kundër pasigurisë”, tha ai.

Shumë shqiptarë i shytëzojnë të gjitha alternativat për të lehtësuar stresin dhe larguar frikën, veçanërisht gjatë krizave si ajo aktuale, e cila ka çuar sistemin shëndetësor në prag të kolapsit dhe ka shkaktuar dëme katastrofike në ekonomi.

– Një pulë kurban –

Ada Zdrava, një pelegrine 20-vjeçare që viziton kishën e Laçit për herë të parë, tha se ajo shpresonte të “lehtësonte ankthet e saj” dhe të lutej për “lumturinë e saj dhe të familjes së saj”.

Shqiptarët jetuan gati gjysmë shekulli nën një diktaturë komuniste që imponoi ateizmin dhe nxori jashtëligj fenë.

Por, tre dekada pas rënies së diktaturës, komunitetet myslimane, katolike dhe ortodokse janë përsëri në dritë dhe madje duke u bashkuar në ditët e shenjta të njëri-tjetrit.

Në fshatin Valias afër Tiranës, “teqeja” – ose vendi i adhurimit – i Bektashinjve, një degë mistike e Sufizmit, tërheq besimtarët e të gjithë besimeve.

Shumë lënë një rrobë brenda natës në një varr brenda, “në mënyrë që ajo të mbajë larg sëmundjen dhe t’i sjellë mirëqenies atij që e vesh”, tha kujdestari 60-vjeçar i teqesë, Servete Mullai.

Albana Disha, 50 vjeçe, kohët e fundit erdhi për të sakrifikuar një gjel për të lehtësuar mërzinë e djalit të saj, një praktikë e rrënjosur në traditat pagane që i konsiderojnë shpendët një ofertë ideale për perënditë për shkak të shijes mishit të tyre, transmeton abcnews.al.

– Arushët në çati –

Shqiptarët “besojnë në fuqinë e diellit, fuqinë e gurëve, detit, natyrës”, shpjegon Alfred Halilaj, një antropolog në Universitetin e Durrësit.

“Sepse në thelb, kultura jonë vjen nga paganizmi, i cili mbetet themeli i identitetit dhe jetës së përditshme, pavarësisht mbivendosjes së konvertimeve fetare,” thotë ai.

“Ankthi dhe frika që ka shkaktuar kjo pandemi, i ka shtyrë njerëzit të kthehen në besime ose imagjinata të ndryshme në një përpjekje për të gjetur një kurë shpirtërore, por pa përjashtuar në asnjë rast ekzistencën e spitaleve dhe rolin e mjekësisë.”

Nëse lëviz në Shqipëri është e zakonshme të shohësh arushë pellushi të rrahur nga era e të varur në pjesën e përparme të shtëpive në besimin se ata do të largojnë “syrin e keq” të fqinjëve xhelozë.

Forma të tjera të kërkimit të mrekullisë janë të shumta, siç është vargu me dhura që 73-vjeçari Ramzan Sefaj mban në makinën e tij për t’u ruajtur nga fatkeqësitë.

“Frika na bën të besojmë më shumë në Zot, por gjithashtu na bën të kapemi pas sendeve të vogla kundër fatit të keq dhe syrit të keq”, shpjegoi pensionisti, i cili jeton në periferitë e Tiranës dhe mbijeton nga të ardhurat e shtatë fëmijëve të tij që punojnë në ndërtim jashtë vendit.

Kërkesa për shërime alternative është intensifikuar falë edhe dezinformimeve në internet, vëren Lutfi Dervishi, një ekspert komunikimi në Universitetin e Tiranës.

Njerëzit shpesh u drejtohen këshillave të gjetura në internet dhe gjejnë “pak qetësi shpirtërore në besime”, tha ai për AFP.

Por edhe udhëheqësit shpirtërorë këmbëngulin se mjekësia moderne është thelbësore.

“Në asnjë rrethanë mjeku nuk duhet të lihet pas dore,” tha Mullai nga teqja Bektashi. /AFP–Përktheu: Abcnews.al

By Briseida Mema and Emmy Varley (AFP)

From Christianity to Islam with animal sacrifices and pagan rites, Albanians have their spiritual practices covered when it comes to coping with a crisis.

At the church on the top of the mountain in Lac, atheists, Muslims and Christians are all flocking to seek relief – perhaps even a miracle – to survive the coronavirus pandemic, but also other diseases.

The Franciscan Church, which overlooks the northwestern city of Lac, has attracted pilgrims for centuries to a place where the boundaries between faiths are porous.

But these days, more people than ever have come to this church. It is a sacred place where God is “the same” for all, according to Aferdita Onuzi, an anthropologist at the University of Tirana.

“They come here to relieve themselves of the fear of the unknown and the feeling of helplessness in the face of a pandemic that seems to spare no one,” she told AFP.

“Everyone believes in a miracle that can change their lives.”

Many visitors light candles, leave the clothes of a sick child in the hope of a cure, or post pictures of their loved ones to bring them luck in life.

“Everyone wants solutions to their illnesses” and to get rid of their fears in the face of the pandemic, “said Franciscan priest Mirash Ivanaj.

Even those recovered from Covid-19 come “to find spiritual healing and to feel stronger against insecurity,” he said.

Many Albanians use all alternatives to relieve stress and allay fears, especially during crises such as the current one, which has brought the health system to the brink of collapse and caused catastrophic damage to the economy.

– A sacrificial chicken –

Ada Zdrava, a 20-year-old pilgrim visiting the Laç church for the first time, said she hoped to “ease her anxieties” and pray for “her and her family’s happiness”.

Albanians lived for almost half a century under a communist dictatorship that imposed atheism and outlawed religion.

But, three decades after the fall of the dictatorship, Muslim, Catholic and Orthodox communities are back in the spotlight and even uniting in each other’s holy days.

In the village of Valias near Tirana, the Bektashi “tekke” – or place of worship – a mystical branch of Sufism, attracts believers of all faiths.

Many leave clothes overnight in a grave inside, “so that it keeps the disease away and brings prosperity to the wearer,” said the 60-year-old caretaker of the tekke, Servete Mullai.

Albana Disha, 50, recently came to sacrifice a rooster to ease her son’s boredom, a practice rooted in pagan traditions that consider birds an ideal offering to the gods because of the taste of their meat, reports abcnews .co.uk.

– Bears on the roof –

Albanians “believe in the power of the sun, the power of stones, the sea, nature,” explains Alfred Halilaj, an anthropologist at the University of Durres.

“Because basically, our culture comes from paganism, which remains the foundation of identity and daily life, despite the overlap of religious conversions,” he says.

“The anxiety and fear caused by this pandemic has pushed people to turn to different beliefs or imaginations in an attempt to find a spiritual cure, but without in any way excluding the existence of hospitals and the role of medicine.”

If you move in Albania it is common to see teddy bears beaten by the wind and hanging in front of houses in the belief that they will take away the “evil eye” of jealous neighbors.

There are many other forms of miracle search, such as the gift box that 73-year-old Ramzan Sefaj keeps in his car to protect himself from disasters.

“Fear makes us believe more in God, but it also makes us cling to small things against bad luck and the evil eye,” explained the pensioner, who lives on the outskirts of Tirana and survives on the income of his seven children. his working in construction abroad.

The demand for alternative therapies has intensified thanks to online misinformation, notes Lutfi Dervishi, a communications expert at the University of Tirana.

“People often turn to advice found online and find ‘little peace of mind in beliefs,'” he told AFP.

But even spiritual leaders insist that modern medicine is essential.

“Under no circumstances should the doctor be neglected,” said Mullai from the Bektashi tekke. / AFP – Translated by: Abcnews.al