Nga Avery Hurt “Discover Magazine”

Nuk ka dyshime se viti 2020, do të hyjë në histori si viti më i keq në histori, të paktën për ata nga ne që e përjetuan atë. Ai nisi me Australinë e përfshirë nga flakët. Deri në mars, mbi 12 milionë hektarë pyje, një zonë gati sa Siria, u shkrumbuan plotësisht duke shkatërruar habitatet e më shumë se 800 specieve vertebrore.

Zjarret shkatërruan shumë shtëpitë dhe jetën e shumë njerëzve. Më pas në SHBA shpërthyen trazirat racore, kur një oficer i bardhë i policisë së Mineapolisit vrau afro-amerikanin George Floyd. Edhe sezoni i uraganeve theu disa rekorde.

Pastaj, një pandemi shpërtheu në të gjithë planetin, duke vrarë më shumë se 1.7 milionë njerëz në të gjithë botën (deri më tani), dhe më shumë se 300.000 vetëm në SHBA, që ka shkaktuar gjithashtu një recesion ekonomik, duke lënë më shumë se 10 milion njerëz të pa punë.

Për këto arsye, 2020-a ishte një vit i tmerrshëm, shumë i keq. Por a ishte ky viti më i keq që është parë ndonjëherë? Mos u nxitoni. Bota ka parë disa vite edhe më të tmerrshme. Ato janë shumë për t’u përmbledhur në një artikull, po ja disa prej tyre:

Viti 536

2020-a ishte vërtet shumë tronditës, por të paktën kemi pasur Diellin. Në vitin 536, një shpërthim vullkanik në Islandë hodhi aq shumë hi në atmosferë, saqë pjesa më e madhe e botës u mbështoll me një mjegull që e bllokoi Diellin. Dhe kriza nuk mbaroi vetëm brenda një viti.

Errësira zgjati plot 18 muaj. Ajo ngjarje nuk ishte e keqe vetëm për gjendjen shpirtërore të njerëzve. Temperaturat ranë, të korrat u shkatërruan, ndërsa shumë vende nisën të vuanin nga uria. Si të mos mjaftonte kjo, u shfaq edhe Murtaja Bubonike që zhduku 25-50 për qind të popullsisë së Perandorisë Romake. Prandaj 536 ishte shumë më i keq sesa viti që po mbyllet.

Vitit 1520

Nuk është e nevojshme të kthehemi aq prapa në kohë për të gjetur një vit vërtet të keq. Viti 1520 nuk ishte aq i keq në Evropë, por në Amerikë ishte një tmerr. Viti 1520 shënoi fillimin e katastrofës. Kur eksploruesit spanjollë zbarkuan në atë që është tani Verakruz në Meksikë, në prillin e vitit 1520, ata bartën me vete një sëmundje infektive të rrezikshme:linë.

Përgjatë epidemive të përsëritura të lisë, shumica e popullatës evropiane kishte fituar imunitet ndaj sëmundjes. Por ashtu si të gjithë sot ndaj COVID-19, popullatat vendase kishin imunitet zero ndaj sëmundjes. Nga mesi i tetorit 1520, virusi u përhap me shpejtësi nëpër qytete, duke vrarë gati gjysmën e banorëve.

Lija u përhap në të gjithë Botën e Re, ndërsa kolonizimi evropian vazhdonte të zgjerohej. Sipas disa studiuesve, 90 për qind e popullsisë vendase të dy Amerikave, u zhduk pikërisht për shkak të sëmundjes së lisë. Më shumë amerikanë vendas u vranë nga ky mikrob evropian sesa nga ndonjë armë evropiane.

Viti 1918

Ndërsa Lufta e Parë Botërore po mbaronte, një virus i ri i gripit të shpendëve,shkaktoi një pandemi vdekjeprurëse që zgjati për më shumë se një vit. Ndryshe nga pandemia aktuale, gripi i vitit 1918, goditi veçanërisht fëmijët nën 5-vjeç dhe të rriturit midis 20-40 vjeç.

Në atë kohë nuk kishte asnjë vaksinë anti-virale, dhe përpjekjet për të kufizuar grumbullimet dhe për të inkurajuar praktika më të mira higjienike, si dhe mbajtjen e maskave,sollën rezultate të përziera. Në një artikull të botuar në revistën “Nature” në vitin 2009 , historiani John M. Barry shkruan:“Kur vala pandemike e plotë dhe vdekjeprurëse mbërriti në Shtetet e Bashkuara në shtatorin e 1918, presidenti Wilson nuk bëri kurrë një deklaratë të vetme rreth pandemisë”.

Gripi i vitit 1918 vrau të paktën 50 milion njerëz në të gjithë botën, dhe 675.000 në SHBA. Por në atë kohë mbajtja e regjistrit demografik nuk ishte aq e saktë, ndaj numri i të vdekurve mund të ketë qenë më i lartë. Gjithsesi edhe kjo shifër tregon se numri ishte shumë më i madh se numri i ushtarëve të vdekur në të dyja Luftërat Botërore, dhe shumë më tepër se koronavirusi i ri, të paktën deri më tani.

Viti 1933

Shumë nga periudhat më të errëta në historinë njerëzore, nuk u nxitën nga një virus i ri, apo nga ndonjë katastrofë natyrore tepër e rëndë. Ngjitja e Adolf Hitlerit në pushtet në Gjermani, dhe tmerri i pa mendueshëm që e pasoi atë moment, është ndoshta shembulli më emblematik në këtë aspekt.

Në vitin 1933, Hitleri e shfrytëzoi një zjarr të dyshimtë që ra në godinën e parlamentit gjerman, për të arrestuar armiqtë e tij politikë dhe për të marrë të tjera kompetenca emergjente. Zjarri besohet gjerësisht se u shkaktuar qëllimisht nga Partia Naziste.

Më pas,Hitleri vazhdoi të shkatërronte institucionet demokratike të vendit, dhe të ngrinte veten në pozitën e një autoriteti suprem. Rruga e tij drejt pushtetit, u lehtësua nga fakti që bota ishte në mesin e një kolapsi ekonomik shumëvjeçar, Depresionit të Madh, që shkaktoi dhe rënie e tregut të aksioneve në SHBA, në tetorin e vitit 1929.

Pasi mori drejtimin e Gjermanisë, Fyhrer nisi zbatimin e planit të tij për të sunduar pjesën tjetër të botës. Këto plane u penguan nga Lufta e Dytë Botërore, e cila përfshiu 30 vende dhe vrau rreth 75-80 milion njerëz, shumica e prej të cilëve civilë.

Përveç këtyre viktimave, regjimi nazist shfarosi sistematikisht 11 milion njerëz, një gjenocid i njohur si Holokaust. Kjo fushatë vrasjesh masive synonte hebrenjtë, njerëzit e komunitetit LGBT, sllavët, dhe këdo tjetër që ata e konsideronin si të padenjë për të jetuar. Lufta përfundoi në 1945, por trauma vazhdoi për dekada të tëra.

Viti i panjohur

Sigurisht, në historinë e Tokës ka pasur shumë vite të këqija edhe kur njerëzit nuk ekzistonin ende. Ndoshta pretendenti më i fortë për vitin më të keq ndonjëherë në Tokë, është një vit ende i papërcaktuar rreth 65 milion vjet më parë, kur një asteroid i madh u përplas mbi atë që tani është Gadishulli i Jukatanit në Meksikë, duke çuar në një zinxhir ngjarjesh që zhdukën 75 për qind të jetës në Tokë, përfshirë të gjithë dinozaurët. Prandaj, ndoshta duhet t`a konsiderojmë veten me fat që 2020-ja na solli një virus dhe jo një asteroid.

Përktheu: Alket Goce-abcnews.al

 

By Avery Hurt “Discover Magazine”

There is no doubt that 2020 will go down in history as the worst year in history, at least for those of us who experienced it. It started with Australia engulfed in flames. By March, over 12 million hectares of forest, an area nearly the size of Syria, had been completely burned, destroying the habitats of more than 800 vertebrate species.

The fires greatly destroyed the homes and lives of many people. Racial riots erupted in the US later when a white Minneapolis police officer killed African-American George Floyd. Even the hurricane season broke some records.

Then, a pandemic erupted across the planet, killing more than 1.7 million people worldwide (so far), and more than 300,000 in the US alone, which has also caused an economic recession, leaving more than 10 million unemployed people.

For these reasons, 2020 was a terrible year, very bad. But was this the worst year ever seen? Do not rush. The world has seen some even more terrible years. There are many to summarize in one article, here are some of them:

Viti 536

2020 was really shocking, but at least we had the Sun. In 536, a volcanic eruption in Iceland threw so much ash into the atmosphere that much of the world was shrouded in fog that blocked the Sun. And the crisis did not end in just one year.

The darkness lasted a full 18 months. That event was not only bad for the mood of the people. Temperatures plummeted, crops were destroyed, and many countries began to suffer from famine. As if that were not enough, the Bubonic Plague also appeared which wiped out 25-50 percent of the population of the Roman Empire. Therefore 536 was much worse than the year that is closing.

Vitit 1520

It is not necessary to go so far back in time to find a really bad year. The year 1520 was not so bad in Europe, but in America it was a horror. The year 1520 marked the beginning of the catastrophe. When Spanish explorers landed in what is now Veracruz, Mexico, in April 1520, they carried with them a dangerous infectious disease: flax.

Throughout the recurrent smallpox epidemics, the majority of the European population had acquired immunity to the disease. But like everyone today to COVID-19, indigenous peoples had zero immunity to the disease. By mid-October 1520, the virus spread rapidly through the cities, killing nearly half of the inhabitants.

Lisa spread throughout the New World as European colonization continued to expand. According to some researchers, 90 percent of the Native American population disappeared because of smallpox. More Native Americans were killed by this European germ than by any European weapon.

Years 1918

As World War I was drawing to a close, a new bird flu virus triggered a deadly pandemic that lasted for more than a year. Unlike the current pandemic, the 1918 flu particularly affected children under 5 and adults between 20-40.

There was no anti-viral vaccine at the time, and efforts to limit collection and encourage better hygiene practices, as well as wearing masks, brought mixed results. In an article published in the journal Nature in 2009, historian John M. Barry writes: “When the complete and deadly pandemic wave arrived in the United States in September 1918, President Wilson never made a single statement about the pandemic. “.

The 1918 flu killed at least 50 million people worldwide, and 675,000 in the United States. But at that time the demographic record was not so accurate, so the death toll may have been higher. However, even this figure shows that the number was much higher than the number of soldiers killed in both World Wars, and much more than the new coronavirus, at least so far.

Years 1933

Many of the darkest periods in human history were not triggered by a new virus, or by some very serious natural disaster. The rise of Adolf Hitler to power in Germany, and the thoughtless horror that followed that moment, is perhaps the most emblematic example in this regard.

In 1933, Hitler used a suspicious fire that broke out in the German parliament building to arrest his political enemies and take over other emergency powers. The fire is widely believed to have been deliberately caused by the Nazi Party.

Subsequently, Hitler continued to destroy the democratic institutions of the country, and to elevate himself to the position of a supreme authority. His path to power was facilitated by the fact that the world was in the midst of a multi-year economic collapse, the Great Depression, which also caused the US stock market to collapse in October 1929.

After taking over Germany, the Führer began implementing his plan to rule the rest of the world. These plans were thwarted by World War II, which engulfed 30 countries and killed an estimated 75-80 million people, most of them civilians.

In addition to these victims, the Nazi regime systematically exterminated 11 million people, a genocide known as the Holocaust. This mass murder campaign targeted Jews, people of the LGBT community, Slavs, and anyone else they considered unworthy of living. The war ended in 1945, but the trauma continued for decades.

Unknown year

Of course, there have been many bad years in the history of the Earth even when humans did not yet exist. Probably the strongest contender for the worst year ever on Earth, is a still undetermined year about 65 million years ago, when a large asteroid crashed into what is now the Yucatan Peninsula in Mexico, leading to a chain events that wiped out 75 percent of life on Earth, including all dinosaurs. Therefore, perhaps we should consider ourselves lucky that 2020 brought us a virus and not an asteroid.