Nga Zoran Arbutina

Për shkak të pandemisë dhe mungesës së solidaritetit BE-ja gjendet në një krizë të vërtetë dhe është në rrezik, thuhet shpesh në këto momente. Por puna nuk do të shkojë deri këtu, mendon Zoran Arbutina.

Nga Deutsche Welle

Për javë të tëra po thuhet se Bashkimi Evropian rrezikon të dështojë. Tani që ekonomitë e të gjitha vendeve të BE-së janë goditur fort nga kriza e Coronës, është e nevojshme një përgjigje e përbashkët politiko-financiare. Fjala magjike është solidariteti, dhe konkretizimi i saj quhet “obligacionet Corona ” – ideja e vjetër e euro-obligacioneve, thjesht e përshtatur me situatën aktuale dhe e riemëruar.

Kërkesa është që veriu më i pasur duhet të tregojë solidaritet me jugun më pak të pasur, në mënyrë që ekonomia të funksionojë përsëri, veriu duhej të pajtohet me një përbashkim të borxheve. Përndryshe ekziston – opsionalisht – “një rrezik fatal” për BE-në, “shpërbërja e eurozonës “, “fillimi i fundit” apo edhe “shkërmoqja” e BE-së.

Jo kriza e parë për BE-në

Nuk është hera e parë që po diagnostikohet rreziku i shpërbërjes së BE-së. Kështu ndodhi edhe gjatë krizës së refugjatëve të 2015/16 dhe para kësaj gjatë krizës financiare dhe të borxheve të 2008/09. Dhe gjithmonë herë anëtarët në veri dhe perëndim, herë ata në jug, kanë bërë thirrje për solidaritetin e palës tjetër. Solidariteti nuk është një nga elementët përbërës të Bashkimit Evropian.

Që në bërthamën e integrimit evropian, Komuniteti Evropian i Qymyrit dhe Çelikut i themeluar në 1950, pika kryesore ishte bashkëpunimi ekonomik. Qëllimi gjithëpërfshirës në atë kohë: sigurimi i paqes së qëndrueshme në Evropë përmes armatimit masiv, për të cilin ishin të nevojshme burimet e ish-kundërshtarit të luftës, Gjermanisë. Pra, qymyri dhe çeliku industritë kryesore ushtarake të të gjitha vendeve pjesëmarrëse u vunë nën kontrollin e përbashkët. Logjika: Nëse vendet varen nga njëri-tjetri në prodhim dhe bëjnë biznes me njëri-tjetrin, nuk mund të hyjnë më në luftë me njëri-tjetrin.

I gjithë thellimi dhe zgjerimi i mëpasshëm i këtij komuniteti ndiqte gjithnjë këtë frymë – nga Komuniteti Ekonomik Evropian në 1957, krijimi i “Zonës Shengen” në 1985, Bashkimi Ekonomik dhe Monetar Evropian në 1990 deri tek tregu i brendshëm i përbashkët në 1993 dhe Traktati i Lisbonës, i cili është në fuqi që nga 2009. Gjithmonë masat kishin të bënin me lehtësimin e tregtisë dhe biznesit ndërkufitar, krijimin e rregullave të përbashkëta dhe kështu sigurimin e lëvizjes së lirë të mallrave, shërbimeve, njerëzve dhe kapitalit.

Njëra Evropë dhe tjetra

Solidariteti si qëllim i BE-së nuk figuron në këtë koncept. Ekzistojnë fonde të ndryshme – shumë të pajisura me bujari – strukturore dhe rajonale të BE-së, nga të cilat vendet më pak të zhvilluara ekonomikisht përfitojnë në veçanti. Sidoqoftë, qëllimi i tyre është që të harmonizojnë prodhimin dhe kushtet e jetesës brenda tregut të brendshëm. Edhe pse këto fonde mund të shihen si një veprim solidariteti, ato janë kryesisht instrumente të politikave ekonomike që i shërbejnë tregut.

Pika thelbësore është se të gjithë kanë përfituar nga kjo BE e orientuar nga biznesi që nga themelimi i saj (ose aderimi). Disa, natyrisht, pak më shumë (p.sh. Gjermania ose Holanda), të tjerët pak më pak. Por në fund të ditës, çdo vend është në gjendje më të mirë si anëtar i BE-së sesa jo si anëtar. Pavarësisht thënieve populiste, retorikave nacionaliste – përveçse në Britaninë e Madhe, për këtë fakt ka gjithashtu konsensus kudo. Prandaj pas negociatave për Brexitin – askush tjetër nuk dëshiron të largohet nga klubi. BE-ja si grup interesi ekonomik vazhdon të funksionojë.

Ekziston edhe një Evropë e dytë: “bashkësia e vlerave” për të cilën ka kaq shpesh përbetime. Por vetëm sundimi i ligjit, lufta kundër korrupsionit ose mbrojtja e të drejtave të njeriut dhe të pakicave janë të dëshirueshme, por jo konstituive për BE-në. Në shumë shtete anëtare, ato bëjnë pjesë në vetëimazhin e shoqërisë – edhe pa BE-në. Tek të tjerë jo – megjithë anëtarësinë në BE.

Realitet evropian

Në veçanti, ato vlera që konsiderohen të rëndësishme për tregun mbrohen në nivelin e BE-së. Sepse askujt nuk i pëlqen të bëjë biznes me një shtet në të cilin gjykatat varen nga tekat e të fuqishmëve. Për shembull, Hungaria, Polonia dhe Kroacia tregojnë se liria e shtypit, për shembull, shpesh është dytësore. Atje, “standardet evropiane” shpesh interpretohen dhe përdoren në mënyrë arbitrare. Kjo mund të shihet edhe në mekanizmat e sanksioneve dhe dënimeve: Ndërsa shkeljet e rregullave të tregut sanksionohen shpejt me gjoba, në rast të shkeljeve të vlerave themelore, reagimet janë vetëm fjalime emocionale në Parlamentin Evropian. Kjo nuk ka pse të aprovohet, dhe mund të angazhohemi që kjo të ndryshojë. Por ky është realitet tradicional në Evropë.

Solidaritet – deri ku?
Solidariteti është një nga këto vlera ideale. Ekziston një fond solidariteti.

By Zoran Arbutina

Due to pandemics and lack of solidarity, the EU is in a real crisis and is in danger, it is often said at the moment. But the work will not go this far, thinks Zoran Arbutina.

By Deutsche Welle

For weeks, it has been said that the European Union is in danger of failing. Now that the economies of all EU countries have been hit hard by the Corona crisis, a common political-financial response is needed. The magic word is solidarity, and its concretization is called “Corona bonds” – the old idea of ​​Euro-bonds, simply adapted to the current situation and renamed.

The demand is that the richer north should show solidarity with the less wealthy south, so that the economy works again, the north had to agree to a debt consolidation. Otherwise, there is – optionally – “a fatal risk” for the EU, “the disintegration of the eurozone”, “the last start” or even the “collapse” of the EU.

Not the first crisis for the EU

It is not the first time that the risk of EU disintegration has been diagnosed. This happened during the refugee crisis of 2015/16 and before that during the financial crisis and the debts of 2008/09. And always times members in the north and west, sometimes those in the south, have called for solidarity on the other side. Solidarity is not one of the constituent elements of the European Union.

Since the core of European integration, the European Coal and Steel Community established in 1950, the main point was economic cooperation. The all-encompassing goal at the time: to ensure lasting peace in Europe through the massive armaments that required the resources of the former opponent of the war, Germany. So coal and steel, the main military industries of all participating countries, came under joint control. Logic: If countries depend on each other in manufacturing and do business with each other, they can no longer go to war with each other.

The whole deepening and subsequent expansion of this community always followed this spirit – from the European Economic Community in 1957, the creation of the “Schengen Area” in 1985, the European Economic and Monetary Union in 1990 to the common domestic market in 1993 and the Treaty of Lisbon, which has been in force since 2009. Measures have always been about facilitating cross-border trade and business, creating common rules and thus ensuring the free movement of goods, services, people and capital.

One Europe and the other

Solidarity as an EU goal does not figure in this concept. There are various funds – highly endowed with generosity – structural and regional EU, from which less economically developed countries benefit in particular. However, their purpose is to harmonize production and living conditions within the domestic market. Although these funds can be seen as a solidarity action, they are mainly instruments of economic policies that serve the market.

The bottom line is that everyone has benefited from this business-oriented EU since its inception (or accession). Some, of course, a little more (e.g. Germany or the Netherlands), others a little less. But at the end of the day, every country is in a better position as an EU member than not as a member. Despite populist sayings, nationalist rhetoric – except in the UK, there is also consensus everywhere. So after the Brexit negotiations – no one else wants to leave the club. The EU as a group of economic interests continues to function.

There is a second Europe: the “community of values” for which there are so many conspiracies. But only the rule of law, the fight against corruption or the protection of human and minority rights are desirable, but not constitutive for the EU. In many member states, they are part of society’s self-image – even without the EU. In others it is not – despite EU membership.

European reality

In particular, those values ​​that are considered important to the market are protected at EU level. Because no one likes to do business with a state in which the courts depend on the whims of the powerful. For example, Hungary, Poland and Croatia show that press freedom, for example, is often secondary. There, “European standards” are often interpreted and used arbitrarily. This can also be seen in the mechanisms of sanctions and penalties: While violations of market rules are quickly sanctioned with fines, in case of violations of fundamental values, the reactions are only emotional speeches in the European Parliament. This does not need to be approved, and we can commit to making that change. But this is a traditional reality in Europe.

Solidarity – how far?
Solidarity is one of these ideal values. There is a solidarity fund.