Me hidhërim të thellë mësuam ndarjen nga jeta të Prof. Dr. Mehmet Çeliku.
Për më shumë se gjysmë shekulli, Prof. Dr. Mehmet Çeliku dha kontribute të çmuara në arsimin e lartë në Shqipëri. Ishte një nga gjuhëtarët më të shquar në shkallë vendi dhe më gjerë. Ai konsiderohet si “rilindësi” modern i shekullit të XXI në këtë fushë.
Personalitet, idealist, shkencëtar, ai ishte pasues i mendjeve të ndritura të Gjuhës Shqipe si Konstandin Kristoforidhit, Aleksandër Xhuvanit, Eqrem Çabejt etj.

Jetëshkrim për prof. dr. Mehmet Çeliku

Profesor Mehmet Çeliku u lind në Elbasan në 15 janar 1936. Shkollën e mesme e kreu në Elbasan dhe më pas studioi për gjuhë-letërsi në Universitetin e Tiranës, Fakulteti Histori-Filologji. Me mbarimin e studimeve universitare, filloi punë si bashkëpunëtor shkencor në Akademinë e Shkencave të Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë nga viti 1958 deri në 1973, vit kur nisi edhe punën në Universitetin e Elbasanit, në atë kohë Instituti i Lartë Pedagogjik “A.Xhuvani”.
Profili shkencor në Akademi i profesor Çelikut ishte dialektolog. Gjatë 15 viteve të punës në këtë institucion ai hulumtoi mbi njëqind pika të banuara dhe studioi të folmet e gegërishtes jugore dhe të folmet kalimtare. Ishte bashkëhartues i Gramatikës së Akademisë, vëllimi II, si dhe pedagog i jashtëm në Universitetin e Tiranës.
Në vitin 1973 prof. dr. Mehmet Çeliku emërohet si pedagog në ILP “A.Xhuvani”, mori detyrën e përgjegjësit të katedrës së gjuhës, letërsisë dhe gjuhëve të huaja, dhe e drejtoi atë për 19 vjet, deri në vitin 1992, duke i dhënë kësaj njësie një profil të qartë kërkimor shkencor, por edhe një mësimdhënie të nivelit universitar të denjë për traditën e qytetit të Elbasanit. Ai punoi për 41 vite në këtë universitet deri në fund të punës së tij si mësimdhënës universitar.
Ai ishte titullar i disa lëndëve gjuhësore, si: morfologji, sintaksë, dialektologji, shqipe standarde dhe i tri kurseve speciale në fushë të gjuhës (ku trajtoi probleme të morfologjisë, çështje të normës gramatikore, format e pashtjelluara të foljes); disa nga lëndët dhe kurset e tij janë zhvilluar edhe në Universitetin e Tiranës, por edhe në universitete të tjera të vendit (Gjirokastër, Tetovë etj.).
Ishte rektori i Universitetit “A. Xhuvani” Elbasan nga viti 1992 deri në 1996.
Përkushtimin e tij ndaj kërkimit shkencor dhe gjuhës shqipe e vijoi në Elbasan me të njëjtin intensitet si në vitet e Akademisë dhe në vitin 1980 mori titullin “Kandidat i shkencave” me disertacionin “Gegërishtja jugperëndimore”; në vitin 1984 mori titullin “Docent”; në 1990 mori titullin “Doktor i shkencave” me disertacionin “Format e pashtjelluara të foljes në gjuhën e sotme shqipe”; në vitin 1994 mori edhe titullin “Profesor”.
Gjithashtu ai është nderuar edhe me titujt “Punonjës i shquar i shkencës dhe i teknikës” (1987), “Mësues i Popullit” (1993), dhe “Qytetar nderi” i Elbasanit (2006).
Veprimtaria botuese e profesor M.Çelikut përmbledh rreth 200 zëra (libra, monografi, përmbledhje, tekste universitare, artikuj, referate, kumtesa), me mbi 3500 faqe të botuara, ndër të cilat përmendim: “Probleme të morfologjisë së gjuhës së sotme shqipe”, botim i SHBLU, Tiranë 1997; “Format e pashtjelluara të foljes në gjuhën e sotme shqipe”, botim i parë i SHBLU, Tiranë 2000, botim i katërt i ILAR, Tiranë 2013; “Çështje të shqipes standarde”, botim i ASHSH, Tiranë 2014; “Gramatika e gjuhës shqipe, vëllimi II Sintaksa”, me bashkautorë e botuar nga ASHSH, Tiranë, 1997; “Gramatika praktike e gjuhës shqipe”, me bashkautorë dhe kryeredaktor i saj, botimi i katërt 2007; “Tekst ushtrimesh për sintaksën e shqipes standarde (Pajisur me shënime teorike dhe me modele të zgjidhura)”, ILAR, Tiranë, 2008; “Institucione, autorë, vepra, intervista”, Tiranë, ILAR, 2009, botuar nga Universiteti “A. Xhuvani”; “Sintaksë e gjuhës shqipe (Përbërësit sintaksorë), Vështrim i ri teorik”, Tiranë 2012; “Hyrje në metodologjinë e kërkimit shkencor (Shkencat gjuhësore)”, Tiranë 2014.
Ishte hartues i dy teksteve universitare: “Sintaksa e gjuhës së sotme letrare shqipe (leksione)”, bot. i parë Elbasan 1977; botim i dytë, Tiranë, 1980; “Tekst ushtrimesh të gjuhës shqipe, pjesa e dytë”, me bashkautorë, botim i Universitetit të Tiranës, Tiranë 1984.
Projekti i fundit në duart e profesorit, me të cilin kishte disa vite që po punonte, ishte “Parafjalët e gjuhës shqipe (vështrim morfo-sintaksor)”, 380 faqe dorëshkrim i daktilografuar.
Artikujt e botuar në organe shkencore janë të shumtë (131 tituj) dhe po ashtu të shumta janë edhe pjesëmarrjet e tij në konferenca brenda dhe jashtë vendit.
Në 31-31 tetor 2015 Universiteti i Elbasanit organizoi një konferencë shkencore mbarëkombëtare me titull “Mehmet Çeliku – personalitet i gjuhësisë shqiptare”, ku morën pjesë 61 kumtues me 53 kumtesa nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut.
Ai ndërroi jetë në Tiranë, më 30 dhjetor 2020.

Jeta dhe vepra e tij do të mbeten shembull frymëzimi për brezat që do vijnë!

With deep sorrow we learned the separation from life of Prof. Dr. Mehmet Çeliku.
For more than half a century, Prof. Dr. Mehmet Çeliku made valuable contributions to higher education in Albania. He was one of the most prominent linguists in the country and beyond. He is considered the modern “renaissance” of the XXI century in this field.
Personality, idealist, scientist, he was a follower of the enlightened minds of the Albanian language such as Konstandin Kristoforidhi, Aleksandër Xhuvani, Eqrem Çabej etc.

Curriculum vitae for prof. dr. Mehmet Çeliku

Professor Mehmet Çeliku was born in Elbasan on January 15, 1936. He finished high school in Elbasan and then studied language and literature at the University of Tirana, Faculty of History and Philology. After graduating from university, he started working as a research associate at the Academy of Sciences of Albania, Institute of Linguistics and Literature from 1958 to 1973, the year when he started working at the University of Elbasan, at that time the Higher Pedagogical Institute “A .Xhuvani “.
The scientific profile at the Academy of Professor Çelik was a dialectologist. During the 15 years of work in this institution he researched over a hundred inhabited points and studied the dialects of southern Gegërisht and the transitional dialects. He was a co-author of the Grammar of the Academy, volume II, as well as an external lecturer at the University of Tirana.
In 1973 prof. dr. Mehmet Çeliku is appointed as a lecturer at ILP “A. Xhuvani”, took the position of head of the department of language, literature and foreign languages, and led it for 19 years, until 1992, giving this unit a clear profile scientific research, but also a teaching of university level worthy of the tradition of the city of Elbasan. He worked for 41 years at this university until the end of his work as a university teacher.
He was the head of several linguistic subjects, such as: morphology, syntax, dialectology, standard Albanian and three special courses in the field of language (where he addressed morphology problems, grammatical norm issues, uncomplicated verb forms); some of his courses and courses have been developed at the University of Tirana, but also at other universities in the country (Gjirokastra, Tetovo, etc.).
He was the rector of the University “A. Xhuvani ”Elbasan from 1992 to 1996.
He continued his commitment to scientific research and the Albanian language in Elbasan with the same intensity as in the years of the Academy and in 1980 he received the title “Candidate of Science” with the dissertation “Southwestern Gegërishtja”; in 1984 he received the title “Docent”; in 1990 he received the title “Doctor of Science” with the dissertation “Uncomplicated verb forms in today’s Albanian language”; in 1994 he received the title “Professor”.
He was also honored with the titles “Outstanding Worker of Science and Technology” (1987), “Teacher of the People” (1993), and “Honorary Citizen” of Elbasan (2006).
The publishing activity of Professor M. Çelik summarizes about 200 items (books, monographs, summaries, university texts, articles, lectures, papers), with over 3500 published pages, among which we mention: “Problems of morphology of today’s Albanian language” , published by SHBLU, Tirana 1997; “Uncomplicated verb forms in today’s Albanian language”, first edition of SHBLU, Tirana 2000, fourth edition of ILAR, Tirana 2013; “Issues of standard Albanian”, published by ASHSH, Tirana 2014; “Grammar of the Albanian language, volume II Syntax”, with co-authors published by ASHSH, Tirana, 1997; “Practical grammar of the Albanian language”, with its co-authors and editor-in-chief, fourth edition 2007; “Exercise text for the syntax of standard Albanian (Equipped with theoretical notes and solved models)”, ILAR, Tirana, 2008; “Institutions, authors, works, interviews”, Tirana, ILAR, 2009, published by the University A. Xhuvani “; “Syntax of the Albanian language (Syntactic components), New theoretical overview”, Tirana 2012; “Introduction to the methodology of scientific research (Linguistic Sciences)”, Tirana 2014.
He was the author of two university textbooks: “The syntax of today’s Albanian literary language (lectures)”, bot. first Elbasan 1977; second edition, Tirana, 1980; “Textbook of Albanian language exercises, part two”, with co-authors, published by the University of Tirana, Tirana 1984.
The last project in the hands of the professor, with whom he had been working for several years, was “Prefaces of the Albanian language (morpho-syntactic look)”, 380 pages of typed manuscript.
His articles published in scientific bodies are numerous (131 titles) and his participations in conferences inside and outside the country are also numerous.
On October 31-31, 2015, the University of Elbasan organized a nationwide scientific conference entitled “Mehmet Çeliku – personality of the Albanian language”, which was attended by 61 speakers with 53 papers from Albania, Kosovo, Northern Macedonia.
He passed away in Tirana, on December 30, 2020.

His life and work will remain an example of inspiration for generations to come!