Shqipëria shpalli për 30 ditë gjendjen e fatkeqësisë natyrore në të gjithë territorin për shkak të situatës nga koronavirusi, ku deri tani janë shënuar 5 viktima, ndërsa numri i të infektuarave ka shkuar në 123, teksa i gjithë vendi ndodhet në karantinë totale dhe i izoluar. Gjendja e emergjencës parashikon kufizimin e të drejtave të garantuara nga nenet 37, 38, 41, pika 4, 49 dhe 51 të Kushtetutës deri në masën që konsiderohet e domosdoshme për të arritur ruajtjen e shëndetit të shtetasve (lexo ketu).

Por në fakt, disa nga të drejtat që parashikohen që të kufizohen me gjendjen e fatkeqësisë natyrore janë kufizuar prej disa ditësh, pasi ndalohet dalja jashtë orarit të përcaktuar, lëvizja nga qyteti, dalja nga vendi, mbyllja e bizneseve, etj! Gjithashtu qeveria miratoi edhe paketën social-ekonomike duke i dalë përpara këtij vendimi. Pra me vendimin për shpalljen e gjendjes së fatkeqësisë natyrore, qeveria vendimet që ka marrë deri tani i mbështet ligjërisht.

Por kush do ta drejtojë? Komiteti Ndërministror i Emergjencave Civile (KNEC) i ngritur në nëntor të vitit të kaluar për gjendjen e jashtëzakonshme nga tërmeti tragjik në tre qarqe, do të organi më i lartë për koordinimin dhe bashkërendimin e veprimeve të institucioneve shtetërore dhe të subjekteve private, si dhe të burimeve financiare e materiale për përballimin e fatkeqësisë natyrore për shkak të epidemisë së shkaktuar nga COVID-19, deri në 30 (tridhjetë) ditë nga hyrja në fuqi e këtij vendimi. Anëtar i KNEC-së me vendim të qeverisë caktohet dhe ministri i Shtetit për Rindërtimin, Arben Ahmetaj.

Në mbledhjet e KNEC-së marrin pjesë, me kërkesë të kryetarit, përfaqësues të organeve të ndryshme publike, të biznesit, ekspertë/ profesionistë të fushës së mjekësisë e të shëndetit publik dhe përfaqësues të shoqërisë civile ose drejtues të OJF-ve me objekt veprimtarie shëndetin publik dhe ndihmën humanitare. Instituti i Shëndetit Publik caktohet në rolin e Sekretariatit Teknik të KNEC-së, për çështje të fatkeqësisë natyrore të shpallur për shkak të epidemisë së shkaktuar nga COVID-19.

Por çfarë ndodh nga nesër, pasi në fuqi sot u fut vendimi për shpalljen e gjendjes së fatkeqësisë natyrore? Masat e jashtëzakonshme në kushtet e gjendjes së fatkeqësisë nga koronavirusi prekin të gjitha institucionet, që duhet të realizojnë plane masash organizative dhe administrative për përballimin e gjendjes së fatkeqësisë natyrore, ndërsa edhe buxhetin duhet ta rivlerësojnë në bazë të situatës së krijuar. Institucionet përveç vendosjes në dispozicion të burimeve njerëzore e logjistike duhet të caktojnë objektet shtetërore në përgjegjësinë e tyre të administrimit, që mund të vihen në dispozicion. Institucionet aktivizojnë dhe organizojnë procedurën e karantinës për popullsinë e rrezikuar.

Çfarë ndalohet? “Në gjendjen aktuale të fatkeqësisë natyrore ndalohen tubimet, manifestimet dhe grevat. Gjithashtu kufizohen aktivitetet në minimumin e domosdoshëm për të gjitha organet publike. Kufizohet lëvizja e lirë për brenda ose jashtë shtetit në përputhje me nevojat e diktuara nga fatkeqësia natyrore. Subjektet private në këtë gjendje që ndodhet aktualisht vendi janë të detyruara që të mbyllin ose të kufizojnë përkohësisht veprimtarinë e tyre. Po, ashtu kufizohet zhvillimi i aktiviteteve ekonomike për subjektet private në përputhje me nevojat e diktuara nga fatkeqësia natyrore, pra mbyllja e bizneseve të përcaktuara në vendim. Për mjetet e angazhuara në përballimin e gjendjes së fatkeqësisë natyrore nuk vilet tarifa e kalimit rrugor”. Praktikisht shumica e këtyre masave janë marrë nga qeveria, ndërsa tani mbështeten në ligj.

VENDIMI I PLOTE NGA QEVERIA
PËR SHPALLJEN E GJENDJES SË FATKEQËSISË NATYRORE
Në mbështetje të neneve 100, 170, 174, pika 1, e 175, pika 2, të Kushtetutës, dhe të shkronjës “ç”, të nenit 18, të pikës 1, të nenit 19, dhe të pikës 1, të nenit 39, të ligjit nr.45/2019, “Për mbrojtjen civile”, me propozimin e ministrit të Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale dhe të ministrit të Shtetit për Rindërtimin, Këshilli i Ministrave

VENDOSI:
1. Shpalljen e gjendjes së fatkeqësisë natyrore në të gjithë Republikën e Shqipërisë për shkak të epidemisë së shkaktuar nga COVID-19.

2. Kufizimin e të drejtave të garantuara nga nenet 37, 38, 41, pika 4, 49 dhe 51 të Kushtetutës deri në masën që konsiderohet e domosdoshme për të arritur ruajtjen e shëndetit të shtetasve.

3. Komiteti Ndërministror i Emergjencave Civile (KNEC), i ngritur me vendimin nr.750, datë 27.11.2019, të Këshillit të Ministrave, “Për shpalljen e gjendjes së fatkeqësisë natyrore në qarqet Durrës, Lezhë dhe Tiranë”, të ndryshuar, është organi më i lartë për koordinimin dhe bashkërendimin e veprimeve të institucioneve shtetërore dhe të subjekteve private, si dhe të burimeve financiare e materiale për përballimin e fatkeqësisë natyrore për shkak të epidemisë së shkaktuar nga COVID-19, deri në 30 (tridhjetë) ditë nga hyrja në fuqi e këtij vendimi. Anëtar i KNEC-së caktohet dhe ministri i Shtetit pë Rindërtimin.

4. Në mbledhjet e KNEC-së marrin pjesë, me kërkesë të Kryetarit, përfaqësues të organeve të ndryshme publike, të biznesit, ekspertë/profesionistë të fushës së mjekësisë e të shëndetit publik dhe përfaqësues të shoqërisë civile ose drejtues të OJF-ve, me objekt veprimtarie shëndetin publik dhe ndihmën humanitare.

5. Instituti i Shëndetit Publik caktohet në rolin e Sekretariatit Teknik të KNEC-së, për çështje të fatkeqësisë natyrore të shpallur për shkak të epidemisë së shkaktuar nga COVID-19.

6. Për përballimin dhe lehtësimin e pasojave të fatkeqësisë natyrore merren masat e jashtëzakonshme, si më poshtë vijon:

6.1. Institucionet publike:

a) të realizojnë plane masash organizative dhe administrative për përballimin e gjendjes së fatkeqësisë natyrore;

b) të përdorin burimet financiare të parashikuara në buxhetin vjetor, si dhe të rivlerësojnë buxhetin e tyre vjetor, në përputhje me kryerjen e shpenzimeve shtesë të paparashikuara;

c) të vënë në dispozicion burimet njerëzore e logjistike;

ç) të caktojnë objektet shtetërore në përgjegjësinë e tyre të administrimit, që mund të vihen në dispozicion për strehimin e popullsisë së evakuuar;

d) të kufizojnë aksesin në ambiente publike, të cilat kanë një frekuentim të gjerë;

dh) të ndalojnë tubimet, manifestimet dhe grevat;

e) të kufizojnë aktivitetet në minimumin e domosdoshëm për të gjitha organet publike;

ë) të vendosin në karantinë të gjithë personat e konfirmuar ose të dyshuar se janë të prekur nga COVID-19;

f) të krijojnë dhe të sigurojnë zonat e karantinës me personel, të cilit t’i sigurohen të gjithë masat parandaluese për të evituar infektimin;

g) të garantojnë kushtet dhe stafin e kualifikuar për kurim të specializuar në qendrat e karantinës;

gj) të pajisin të gjithë punonjësit e qendrave spitalore dhe shëndetësore me bazën e nevojshme materiale për shmangien e infektimit.

6.2. Strukturat operacionale të sistemit të mbrojtjes civile:

a) të vendosin dhe të zbatojnë masa të veçanta për garantimin dhe rritjen e sigurisë së shtetasve në zonat e prekura nga fatkeqësia;

b) të aktivizojnë dhe të organizojnë procedurën e karantinës për popullsinë e rrezikuar;

c) të organizojnë kontrolle të njëanshme të banesave dhe objekteve private për evidentimin dhe trajtimin e personave të prekur nga virusi;

ç) të kufizojnë lëvizjen e lirë për brenda ose jashtë shtetit në përputhje me nevojat e diktuara nga fatkeqësia natyrore;

d) të kufizojnë organizimin e grevave;

dh) të kufizojnë zhvillimin e aktiviteteve ekonomike për subjektet private në përputhje me nevojat e diktuara nga fatkeqësia natyrore;

e) të japin ndihmën e parë ndaj personave të prekur nga virusi dhe të realizojnë transportimin e të prekurve për në qendrat spitalore ose në infrastrukturën e karantinës;ë) të organizojnë procedurat e detyruara për kryerjen e shërbimeve funerale.

6.3. Subjektet private:

a) të respektojnë procedurat dhe masat për karantinën;

b) të informojnë lidhur me të dhënat që ndihmojnë institucionet dhe strukturat e mbrojtjes civile në përballimin e gjendjes së fatkeqësisë;

c) të përfshihen në detyra të veçanta, në përputhje me përgatitjen, aftësitë dhe me nevojën për të ndihmuar në kapërcimin e gjendjes së fatkeqësisënatyrore;

ç) të mbyllin ose të kufizojnë përkohësisht veprimtarinë e tyre;

d) të mos vjelin tarifat e kalimit rrugor për mjetet e angazhuara në përballimin e gjendjes së fatkeqësisë natyrore.

6.4. Shtetasit:

a) të zbatojnë urdhrat, masatdhe udhëzimet e autoriteteve të mbrojtjes civile, si dhe të ndjekin procedurat e kërkuara, në mënyrë të veçantë për karantinën dhe pezullimin e aktiviteteve;

b) të informojnë lidhur me të dhënat që ndihmojnë institucionet publike dhe strukturat e mbrojtjes civile në përballimin e gjendjes së fatkeqësisë;

c) të përfshihen në detyra të veçanta, në përputhje me përgatitjen, aftësitë dhe me nevojën për të ndihmuar në kapërcimin e gjendjes së fatkeqësisë natyrore.

7. Të gjitha të drejtat dhe liritë e kufizuara me akte, të dala në zbatim të ligjit nr.15/2016, “Për parandalimin dhe luftimin e infeksioneve dhe sëmundjeve infektive”, të ndryshuar, dhe me aktin normativ nr.3, datë 15.3.2020, të Këshillit të Ministrave, “Për marrjen e masave të veçanta administrative gjatë kohëzgjatjes së periudhës së infeksionit të shkaktuar nga COVID-19”, të ndryshuar, mbeten në fuqi.

8. Ngarkohen Komiteti Ndërministror i Emergjencave Civile dhe të gjitha institucionet shtetërore dhe publike për zbatimin e këtij vendimi.

Ky vendim hyn në fuqi menjëherë dhe botohet në Fletoren Zyrtare.

Albania declared a state of natural disaster throughout the country for 30 days due to the coronavirus situation, which has so far killed 5 people, while the number of infected has gone to 123, with the whole country quarantined and isolated. The state of emergency provides for the restriction of the rights guaranteed by Articles 37, 38, 41, points 4, 49 and 51 of the Constitution to the extent considered necessary to achieve the protection of the health of citizens (read here).

But in fact, some of the rights envisaged to be restricted to the state of natural disaster have been restricted for a few days, as it is prohibited to go out of designated overtime, move out of town, leave the country, close businesses, etc.! The government also endorsed the socio-economic package facing this decision. So with the decision to declare the state of natural disaster, the government legally upholds the decisions it has taken so far.

But who will direct it? The Inter-Ministerial Committee on Civil Emergencies (KNEC) set up in November last year for the state of emergency in a tragic earthquake in three districts will be the highest body for coordinating and coordinating the actions of state institutions and private entities, as well as financial and material resources for coping with the natural disaster due to the COVID-19 epidemic, up to 30 (thirty) days from the entry into force of this Decision. The Minister of State for Reconstruction, Arben Ahmetaj, is also a member of the KNEC.

Representatives of various public, business, medical / public health experts / civil society representatives, or civil society or NGO leaders with the object of health, attend, at the request of the Chair, KNEC meetings. public and humanitarian aid. The Institute of Public Health is assigned the role of the KNEC Technical Secretariat for natural disaster issues declared due to the COVID-19 epidemic.

But what happens tomorrow, after the decision to declare the state of natural disaster came into force today? Extraordinary measures under the conditions of the coronavirus disaster affect all institutions that have to implement organizational and administrative measures to cope with the natural disaster situation, as well as re-evaluate the budget based on the situation created. In addition to making available human and logistical resources, institutions must designate state facilities in their administrative responsibility, which may be made available. Institutions activate and organize the quarantine procedure for vulnerable populations.

What is forbidden? “In the current state of natural disaster, gatherings, manifestations and strikes are banned. Activities are also limited to the minimum necessary for all public bodies. Free movement within or outside the country is restricted in accordance with the needs dictated by the natural disaster. Private entities in this current state of affairs are obliged to temporarily close or restrict their activity. Yes, it also restricts the development of economic activities for private entities in line with the needs dictated by the natural disaster, ie the closure of the businesses specified in the decision. For vehicles engaged in coping with the natural disaster the road crossing fee does not apply ”. Practically most of these measures have been taken by the government, and now rely on the law.

FULL GOVERNMENT DECISION
ON THE DECLARATION OF NATURAL DISASTER SITUATION
Pursuant to Articles 100, 170, 174, paragraph 1, and 175, paragraph 2, of the Constitution, and the letter “ç” of Article 18, paragraph 1, Article 19, and paragraph 1, Article 39, Law No.45 / 2019, “On Civil Protection”, on the proposal of the Minister of Health and Social Protection and the Minister of State for Reconstruction, the Council of Ministers

DECIDED:
1. Declaration of the state of natural disaster throughout the Republic of Albania due to the epidemic caused by COVID-19.

2. Limitation of the rights guaranteed by Articles 37, 38, 41, points 4, 49 and 51 of the Constitution to the extent considered necessary to achieve the protection of the health of citizens.

3. The Inter-Ministerial Committee on Civil Emergencies (KNEC), established by Decision No. 750, dated 27.11.2019, of the Council of Ministers, “On the Declaration of the State of Natural Disaster in Durres, Lezha and Tirana”, amended, is as follows: the highest body for coordinating and coordinating the actions of state institutions and private entities, as well as the financial and material resources to deal with natural disasters due to the COVID-19 epidemic, up to 30 (thirty) days after the entry into force of this decision. The KNEC member is also designated the Minister of State for Reconstruction.

4. Representatives of various public, business, medical / public health experts / professionals and representatives of civil society or NGO leaders shall attend, at the request of the Chair, subject of activity public health and humanitarian aid.

5. The Institute of Public Health is assigned the role of the KNEC Technical Secretariat for natural disaster issues declared due to the epidemic caused by COVID-19.

6. Extraordinary measures shall be taken to cope with and mitigate the consequences of natural disasters, as follows:

6.1. Public institutions:

a) to implement plans of organizational and administrative measures to cope with the state of natural disaster;

(b) to use the financial resources provided for in the annual budget, and to reassess their annual budget, in accordance with the expenditure incurred unforeseen;

c) make available human and logistical resources;

ç) to designate state-owned facilities under their administration responsibility, which may be made available for housing the evacuated population;

d) to restrict access to public places which are widely frequented;

dh) to stop gatherings, manifestations and strikes;

e) limit the activities to the minimum necessary for all public bodies;

ë) quarantine all persons confirmed or suspected of being affected by COVID-19;

(f) establish and provide staffed quarantine zones, which shall be provided with all preventive measures to prevent infection;

g) to guarantee conditions and qualified staff for specialized treatment in quarantine centers;

k) To provide all staff of hospital and health centers with the necessary material basis for avoiding infection.

6.2. Operational Structures of the Civil Protection System:

a) establish and implement special measures to ensure and increase the safety of citizens in disaster-affected areas;

b) to activate and organize the quarantine procedure for the endangered population;

c) to organize unilateral controls of dwellings and private facilities to identify and treat persons affected by the virus;

ç) to restrict free movement within or outside the country in accordance with the needs dictated by the natural disaster;

d) restrict the organization of strikes;

dh) restrict the development of economic activities for private entities in accordance with the needs dictated by the natural disaster;

e) to provide first aid to those affected by the virus and to transport the affected to hospital centers or quarantine infrastructure;

6.3. Private entities:

a) respect the quarantine procedures and measures;

b) to provide information on data that assist civil protection institutions and structures in dealing with the disaster;

c) be involved in specific tasks, in accordance with their preparation, skills and need to help overcome the natural disaster;

ç) to cease or temporarily limit their activity;

d) not levy road toll charges for vehicles engaged in coping with the natural disaster.

6.4. nationals:

a) comply with the orders, measures and instructions of the civil protection authorities, and follow the procedures required, in particular for quarantine and suspension of activities;

b) to inform about the data that assist public institutions and civil protection structures in coping with the disaster;

c) be involved in specific tasks, in accordance with the preparation, skills and need to help overcome the state of natural disaster.

7. All rights and freedoms restricted by acts, pursuant to Law No.15 / 2016, “On the Prevention and Fight against Infectious Diseases and Infectious Diseases”, as amended, and Normative Act No.3, dated 15.3. .2020, of the Council of Ministers, “On special administrative measures taken during the period of infection caused by COVID-19”, as amended, shall remain in force.

8. The Inter-Ministerial Committee on Civil Emergencies and all state and public institutions are responsible for the implementation of this decision.
This Decision shall enter into force immediately and shall be published in the Official Journal.