Kryeministri i Hungarisë, Viktor Orbán, ka pranuar disfatën në zgjedhjet parlamentare, duke përgëzuar rivalin e tij, Péter Magyar, për fitoren e arritur pas një gare vendimtare që i dha fund 16 viteve të tij në pushtet.

Me rreth 85% të votave të numëruara, partia opozitare “Tisza” kryeson bindshëm me 53.6% të votave, ndërsa partia në pushtet Fidesz ka siguruar 37.78%. Forca e tretë politike, “Mi Hazánk”, renditet shumë pas.

Projektohet shumicë prej dy të tretash

Sipas rezultateve paraprake, “Tisza” pritet të sigurojë rreth 138 mandate në parlamentin me 199 vende, duke tejkaluar pragun prej 133 mandatesh të nevojshme për shumicën e cilësuar prej dy të tretash. Ndërkohë, Fidesz projektohet me 54 mandate dhe “Mi Hazánk” me 7.

Ky rezultat i jep mundësi qeverisë së re të ndërmarrë reforma të thella, përfshirë ndryshime kushtetuese.

Reagime ndërkombëtare

Fitorja e Magyar ka sjellë reagime të menjëhershme nga liderët europianë. Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, deklaroi se “zemra e Europës sonte rreh më fort në Hungari”.

Ndërkohë, Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, dhe kancelari gjerman, Friedrich Merz, uruan liderin e opozitës për fitoren, duke shprehur gatishmërinë për bashkëpunim në funksion të një Europe më të bashkuar.

Pjesëmarrje rekord në votime

Zgjedhjet u karakterizuan nga një pjesëmarrje historike. Sipas të dhënave paraprake, deri në orët e pasdites kishin votuar rreth 77.8% e qytetarëve me të drejtë vote, ose afërsisht 5.8 milionë zgjedhës.

Procesi i votimit, i cili nisi në orën 06:00 dhe pritej të përfundonte në 19:00, u zgjat në disa qendra për shkak të fluksit të lartë të votuesve.

Deklaratat e liderëve

Në fjalimin e tij pas rezultatit, Orbán e cilësoi humbjen si “të dhimbshme”, por theksoi se do të vazhdojë angazhimin politik nga opozita. “Rezultatet janë të qarta. Nuk do të dorëzohemi; do t’i shërbejmë kombit nga opozita,” u shpreh ai.

Nga ana tjetër, Magyar e cilësoi procesin si një moment historik për vendin, duke deklaruar se “Hungaria është në prag të një ndryshimi sistemi”.

Një pikë kthese politike

Zgjedhjet konsiderohen si një moment kyç për Hungaria, me implikime të gjera për politikën e brendshme dhe marrëdhëniet ndërkombëtare, përfshirë raportet me Rusia dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Pas më shumë se një dekade me një model të ashtuquajtur “demokraci joliberale”, largimi i Orbánit nga pushteti hap rrugën për një riorientim të mundshëm të Hungarisë drejt politikave më të afërta me standardet e Bashkimi Europian.

Kush është Peter Magyar?

Peter Magyar, 45 vjeç, është një politikan konservator dhe ligjvënës në Parlamentin Europian. The New York Times shkruan se, ai u bë sfiduesi kryesor i Kryeministrit Viktor Orban të Hungarisë pas ndarjes nga partia qeverisëse, Fidesz, në vitin 2024, dhe sapo u zgjodh kryeministër i Hungarisë.

Magyar, i cili studioi drejtësi, ishte një anëtar pak i njohur i partisë së Orban për më shumë se dy dekada, duke shërbyer si diplomat në Bruksel dhe duke mbajtur pozicione të larta në agjencitë shtetërore. Ai ishte i martuar me Judit Varga, një figurë kryesore e Fidesz, deri në vitin 2023.

Magyar u bë i famshëm në vitin 2024, pasi u nda nga Orban për shkak të një skandali politik të shkaktuar nga zbulimet se një burrë i dënuar për mbulimin e abuzimit seksual në një shtëpi fëmijësh ishte falur. Atë vit, Magyar krijoi Tisza-n, një lëvizje politike të re që fitoi 30 përqind të votave në Hungari gjatë zgjedhjeve për Parlamentin Europian.

Fushata e tij ishte nxitur kryesisht nga zemërimi i përhapur publik për korrupsionin , veçanërisht keqpërdorimin e miliarda eurove nga fondet e BE-s , dhe shqetësimi për rritjen e ngadaltë ekonomike të Hungarisë . Ai ka premtuar të përmirësojë marrëdhëniet me Bashkimin Evropian, i cili ka bllokuar fondet e zhvillimit për Hungarinë mes pohimeve se zoti Orban ka minuar institucionet demokratike .

Magyar është përqendruar në standardet e jetesës dhe çështje si sistemi i rrënuar i kujdesit shëndetësor të Hungarisë. Por ai është shmangur nga çështje si të drejtat LGBTQ dhe ka heshtur për ndalimin e paradës së Krenarisë në Budapest vitin e kaluar. Dhe ndërsa ka kritikuar animin e Orban drejt Rusisë duke theksuar historinë e gjatë të Moskës në ngacmimin e Hungarisë, ai është shmangur të flasë për luftën në Ukrainë.

Në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 2022, kundërshtarët e përçarë të zotit Orban u mblodhën pas Peter Marki-Zay, një kryetar bashkie konservator, fetar, i një qyteti të vogël me shtatë fëmijë. Përpjekja dështoi, duke përfunduar me një fitore dërrmuese për Fidesz pasi partia qeverisëse përdori makinën e saj mediatike për ta portretizuar zotin Marki-Zay si një luftënxitës që synonte të dërgonte hungarezët për të luftuar kundër Rusisë në Ukrainë.