Në liqenin Neuchâtel në Zvicër, arkeologët kanë zbuluar një anije me më shumë se 1,000 objekte qeramike dhe shpata shumë të ruajtura mirë që datojnë nga viti 20 deri në vitin 50 pas Krishtit. Për të shmangur plaçkitjet, gjetja spektakolare fillimisht u mbajt sekret.
Momenti i zbulimit ishte veçanërisht mbresëlënës për arkeologët nënujorë. Duke u zhytur në liqenin Neuchâtel, Fabien Langenegger dhe Julien Pfyffer bënë një zbulim spektakolar nga Perandoria Romake.
“Në fillim, të dy iu afruam me kujdes këtij grumbulli rrathësh, i cili mund të ketë qenë një depo minash të lëna nga Lufta e Dytë Botërore. Por kur ndeza dritën e kamerës, doli në pah ngjyra karakteristike e terrakotës. Duke parë disa pllaka të thyera, kuptuam se ky zbulim ishte i jashtëzakonshëm.”
Megjithatë, u gjetën objekte që i përkisnin pajisjeve të legjionarëve – përkatësisht dy shpata gladiatorësh, një kamë, një tokëz rripi dhe një fibulë. Sipas ekipit të arkeologëve, këto sugjerojnë se legjionarët po shoqëronin anijen. Duke pasur parasysh sasinë e artefakteve të gjetura, ngarkesa mund të ketë qenë e destinuar për një legjion prej rreth 6,000 burrash.
U zbulua gjithashtu një shportë prej xunkthi, e cila, sipas arkeologëve, “është ruajtur mrekullisht në shkumësin e liqenit dhe përmban një grup prej gjashtë objektesh qeramike që ndryshojnë në prodhimin e tyre nga pjesa tjetër e ngarkesës”. Ekipi i kërkimit supozon se këto janë enët dhe ushqimi më pak i përpunuar i detarëve, pra marinarëve të anijes.
“Ne kemi nxjerrë nga uji të gjitha objektet – pak më shumë se 1000 – që ishin në rrezik të dëmtoheshin nga spirancat ose rrjetat ose të vidheshin nga grabitësit. Këto objekte tani janë në fazën e pastrimit dhe po përpunohen nga ekipi i restaurimit në tokë. Pasi të përfundojë kjo fazë, restauruesit mund të diskutojnë me arkeologët atë që kanë vëzhguar dhe atë që na mungon plotësisht gjatë fazës së gërmimit, pasi shumë shpesh ndodhemi në mes të një reje sedimentesh”, shpjegon Julien Pfyffer.
